Wetenschap als wedstrijd

Wetenschap als wedstrijd. Dat is het centrale uitgangspunt van de “science fair”. Een bekend fenomeen op Amerikaanse middelbare scholen. Dit jaar kunnen ook Nederlandse scholieren meedoen aan de internationale “Google Science Fair”. Ze maakten er een leuk filmpje bij:  

In de Verenigde Staten bestaat de traditie van “science fairs” sinds de jaren vijftig (zie de wiki over science fairs). Vrij vertaald is een “science fair” een wetenschapswedstrijd. Leerlingen bedenken of kiezen een onderzoeksvraag, en zoeken daar vervolgens zelf een antwoord op. Centraal bij deelname staat het volgen van de wetenschappelijke methode: leerlingen stellen een hypothese op uitgaand van bekende kennis en toetsen die vervolgens met experimenten. Daarmee kun je dan een prijs winnen, zoals een studiebeurs of studiereis.

Als cultureel fenomeen kom je de science fair tegen in veel jeugdfilms en televisieseries. In Nederland is de traditie minder bekend. Daar komt nu misschien verandering in: voor de eerste keer staat de competitie van de Google Science Fair in 2012 ook open voor Nederlandse leerlingen. Die konden al mee doen met kenniswedstrijden zoals de Biologie of de Wiskunde Olympiade, waar vooral kennisreproductie centraal staat, of specifieke vaardigheden zoals wiskundig rekenen. Bij de First Lego League - primair een wedstrijd in het programmeren en bouwen van een Lego Mindstorms Robot - zit ook een component waarbij de deelnemers een onderzoekje uitvoeren, maar dan zonder experiment.

Voor zover wij weten is de wetenschapswedstrijd zoals Google die nu introduceert in Nederland een nieuwe verschijning. Zelf omschrijft Google het evenement als een “online wetenschapswedstrijd”. Het bedrijf organiseert deze wetenschapswedstrijd dit jaar voor de tweede keer. Nieuw is dit keer het internationale karakter, waarbij deelname ook mogelijk is voor Nederlandse scholieren (16 t/m 18 jaar). De prijzen voor de finalisten zijn niet mis: “Een wetenschapsbeurs van wereldklasse vraagt om prijzen van wereldklasse.” Winnaars krijgen een studiebeurs, maken een reis naar de Galapagos-eilanden of gaan op werkbezoek bij CERN.

Toch valt er ook een kanttekening te maken bij de publieke beeldvorming van wetenschap door “science fairs”. In de eerste plaats staat bij een “science fair” het winnen van individuen op basis van competitie met concurrenten centraal. Terwijl in de wetenschap juist het gemeenschappelijke karakter van belang is. Niet voor niets kan bij de First Lego League een team ook punten krijgen voor de hulpvaardigheid die zij betonen aan ándere teams. Verder is het goed dat bedrijven zoals Google en LEGO dit soort activiteiten sponsoren. Maar het is ook een indicatie van een trend waarbij bedrijven steeds vaker wetenschappelijk onderwijs financieren, in plaats van de overheid.

Hoe dan ook: Google's wetenschapswedstrijd is een mooi initiatief en een aanvulling voor Nederland. Een typisch voorbeeld van een “wortels”-aanpak: doe je best, en je hebt kans op een mooie beloning. Jongeren kunnen door doen zelf ervaren wat “wetenschap in actie” is. Hoe leuk en spannend het zelf doen van onderzoek kan zijn, maar ook hoe moeilijk of frustrerend. We zijn benieuwd naar de deelname in Nederland. En of er Nederlandse scholieren aanwezig zijn bij de finale op het hoofdkantoor van Google in Amerikaanse staat Californië. Een project insturen kan nog tot 30 maart.

[geschreven door Stefan Verhaegh en Lara Tauritz Bakker]

Naar overzicht